Kruisdijk 14b  |  7122 JX Aalten  |  Tel: (0543) 466342  |  Fax: (0543) 466360  |  e-mail info@fagus-uitgeverij.nl

De viering van het 1000-jarig bestaan van Olburgen en Rha in 1996 en het daarbij uitgebrachte Jubileumboek hebben mij geinspireerd tot nader onderzoek naar de bewoning van Olburgen, Rha, Luur en Emmer.

Het Jubileumboek beschrijft de recente geschiedenis, die nog in de herinnering voortleeft; deze publikatie is gebaseerd op archiefonderzoek naar oudere gegevens. Het onderzoek betreft de bewoningsgeschiedenis van het zuidelijke gedeelte van de voormalige gemeente Steenderen, in grote lijnen begrensd door Bronkhorst, het dorp Steenderen en de Grote Beek.

De publikatie van de resultaten zal bestaan uit drie delen. Na de uitgave over Rha in 2006 volgt hier het tweede deel met als titel: “Olburgen, land, huizen en bewoners”. Het laatste deel over Luur en Emmer hoop ik volgend jaar te kunnen voltooien.

De titel is “Olburgen, land, huizen en bewoners”. Het woord “land” is toegevoegd vanwege het belang van het grondbezit in een agrarische gemeenschap als deze en het interessante verloop van het landeigendom in Olburgen.

Het is opvallend, dat op de kadasterkaart van 1832 de vorm en grootte van de percelen en de loop van wegen en paden hetzelfde zijn als in 1950; er is hieraan in die 120 jaar weinig veranderd.

Sindsdien hebben wij, o.a. in de ruilverkaveling, alles op de kop gezet en al die oude lijnen en begrenzingen uitgewist. Ik behoor tot de laatste generatie, die dat oude patroon met eigen ogen heeft gezien, en ik hoop met dit werk de herinnering daaraan enigszins te hebben vastgelegd.

De geschiedenis van Olburgen verschilt duidelijk van die van Rha. Terwijl Rha in de 18e eeuw een behoorlijk aantal ambachtslieden telt, is Olburgen vóór 1800 een zuiver agrarische gemeenschap bestaande uit boeren en daghuurders. Pas na de bouw van de schuurkerk en vooral na de bouw van de huidige kerk zien wij een flinke uitbreiding en vestigen er zich mensen met ambachtelijke beroepen. Na de Tweede Wereldoorlog volgt nogmaals een sterke groei van het aantal woningen.

Het is een omvangrijk boek geworden, doordat we ervoor gekozen hebben de beschikbare informatie over het land, de huizen en de bewoners volledig te vermelden. Er zijn eerder twee cahiers verschenen van de hand van pater J.J. Koekkoek en de heer P.A.M. van den Berg1 over de gezinnen in de parochie Olburgen en in de gemeente Steenderen. In dit werk heb ik getracht die gezinnen met elkaar in verband te brengen en ze een plaats te geven.

Over de periode na 1940 zijn de archieven niet openbaar. Van de laatste 60 jaar zijn daarom uitsluitend in grote lijnen de eigenaren en de bewoners van de beschreven huizen vermeld. Naar de bewoners van de huizen, die na 1945 zijn gesticht, is geen onderzoek gedaan.